تبلیغات
میزان سود سپرده قانونی
موضوع درصد
روزشمار 8
کوتاه مدت 11
سالیانه 15
بیش از یکسال ممنوع

دیدنی ها
آخرین اخبار پربازدید ها مهمترین ها
کد خبر : 155803 تاریخ انتشار : ۲۳ تیر ۱۳۹۹

رشد ۵.۵ برابری نرخ ارز در برابر جهش ۲۱ برابری شاخص بورس/ بازار سرمایه پیشران تورم در اقتصاد ایران شد

پایگاه خبری تحلیلی بانک مردم: بررسی‌ها نشان می‌دهد افزایش شاخص کل بورس هیچ تناسبی با رشد نرخ ارز ندارد چراکه از مهرماه ۹۶ تا ۲۲ تیرماه ۹۹ نرخ ارز ۴۵۳ درصد رشد داشته اما شاخص کل بورس افزایش انفجاری و‌ بی‌سابقه ۱۹۸۷ درصدی را تجربه کرده است.

به گزارش بانک مردم به نقل از فارس، رشد‌های شدید شاخص بورس در ماه‌های اخیر نقدهایی را به اصالت این رشد در محافل کارشناسی برانگیخته است.

برخی فعالان بازار سرمایه عامل اصلی رشد بازار را رشد بهای ارز و افزایش درآمدها و پیش‌بینی درآمد شرکت‌های بورسی عنوان می‌کنند. اما نگاهی به تغییرات بهای ارز و نسبت آن با شاخص بورس از مهر ماه ۹۶ تاکنون نشان می‌دهد هر چند در سال ۹۶ و ۹۷ رشد نرخ ارز از شاخص بورس بیشتر بوده اما تقریبا از نیمه دوم سال ۹۸ سرعت رشد شاخص از نرخ ارز پیشی گرفته و این شدت در سال ۹۹ به صورت انفجاری و لجام گسیخته شده است.

برخی اقتصاددانان معتقدند در شرایط فعلی دیگر نرخ ارز موتور محرک افزایش شاخص بورس نیست و بالعکس این بورس است که سایر بازارها ازجمله بازار ارز را با تورم انتظاری مواجه می‌کند.

* بورس به عامل رشد نقدینگی در اقتصاد ایران تبدیل شده است

در همین باره کامران ندری اقتصاددان و کارشناس مسائل پولی و بانکی به خبرنگار فارس گفت: سپرده‌های مردم در بانک‌ها تا پیش از این علاوه بر وسیله مبادله به عنوان ذخیره ارزش نیز محسوب می‌شد، اما در حال حاضر این سپرده‌ها به سهام تبدیل شده و با توجه به نقدشوندگی بالای بورس، شاهد شکل نوع سوم از نقدینگی هستیم.

وی تصریح کرد: تاکنون دو نوع نقدینگی توسط بانک مرکزی و بانک‌ها در کشور تولید می‌شد که بانک مرکزی می‌توانست به تغییر نرخ سود بانک‌ها و تغییر نرخ بهره بین بانکی تورم این نقدینگی ایجاد شده را کنترل کند، اما امروز شاهد تولید نقدینگی توسط بورس هستیم که کمترین اثر آن افزایش تورم است. در گذشته نگرانی اقتصاددانان به دلیل ایجاد و رشد پول و شبه پول در نظام بانکی بود، اما هم اکنون این نقدینگی در حال تولید در بازار سرمایه بوده و خودش می‌تواند مشکلات فراوانی را به وجود بیاورد

ندری افزود: سهامی که طی ماه‌های گذشته ۲۰۰ درصد رشد داشته، سبب تولید نوعی نقدینگی شده که به سمت بازارهای دیگر مانند مسکن، ارز، خودرو و طلا سرایت می‌کند و یک موج تورمی را برای کشور به وجود می‌آورد. رشد سرسام آور قیمت دلار و طلا ناشی از رشد بی رویه شاخص بورس است که سبب شده است، شبه پول به پول تبدیل شده و اولین تاثیر این ماجرا رشد تورم در کشور است.

* رحمانی: بورس از بهمن ماه به پیش‌ران افزایش قیمت‌ها تبدیل شده است

همچنین تیمور رحمانی اقتصاددان و استاد دانشگاه تهران هم در یادداشتی به این مساله پرداخته و نوشته است: در حالی که تا پاییز سال ۱۳۹۸ تحولات بازار سرمایه امری عادی تلقی می‌شد و افزایش قیمت سهام انعکاس افزایش ارزش جایگزینی بنگاه‌ها محسوب می‌شد و عملاً دنباله‌رُوی تغییرات نرخ ارز و سایر قیمت‌ها محسوب می‌شد، از حدود بهمن ۱۳۹۸ کاملاً تغییر ماهیت داد و به پیش‌ران افزایش قیمت‌ها تبدیل شد. این تغییر ماهیت از آنجا سرچشمه می‌گرفت که به‌دلایلی که در اینجا مجال پرداختن به آن نیست، سهام تبدیل به یک دارایی بدون ریسک کاهش قیمت و بسیار نقدشونده از منظر سرمایه گذاران شد و به این ترتیب مبتنی بر تحلیل ناسازگاری زمانی سبب کشاندن پی‌درپی اشخاص به این بازار و امکان‌پذیری تشدید سفته‌بازی در این بازار شد. آنگاه افزایش قیمت سهام هم از طریق اثر ثروتی بسیار شدید آن سبب فشار بر بقیه قیمت‌ها و به‌ویژه قیمت بقیه دارایی‌ها شده است و هم سبب فشار برای رشد درونزای کمیت‌های پولی و از جمله حجم نقدینگی شده و خواهد شد و هم انتظارات تورمی را افزایش داده است.

* افزایش ۴۵۳ درصدی نرخ ارز در برابر جهش ۱۹۸۷ درصدی بورس از مهر ۹۶ تاکنون

به گزارش فارس، جدول زیر تغییرات نرخ ارز و شاخص بورس از مهر ۹۶ تا تیر ماه ۹۹ را نشان می‌دهد.

* منابع آماری: سازمان بورس و بانک مرکزی

دوره شاخص کل شاخص بازار اول شاخص بازار دوم ارزش معاملات ( به میلیارد تومان) میانگین بهای ارز (به تومان)
مهر ۹۶ ۸۶،۸۳۲ ۶۰،۲۱۵ ۱۹۰،۵۸۱ ۴،۴۶۷ ۳،۹۷۳
اسفند ۹۶ ۹۶،۲۹۰ ۶۸،۱۲۴ ۲۰۶،۴۸۷ ۹،۴۸۸ ۴،۶۴۳
اسفند ۹۷ ۱۷۸،۶۵۹ ۱۳۳،۸۶۷ ۳۴۵،۱۶۲ ۲۰،۱۶۴ ۱۳،۲۴۵
شهریور ۹۸ ۳۰۲،۱۰۴ ۲۱۹،۸۵۷ ۶۱۳،۰۲۱ ۳۶،۸۲۸ ۱۱،۳۹۱
مهر ۹۸ ۳۰۸،۳۱۵ ۲۴۲،۹۸۷ ۶۲۲،۹۱۲ ۳۴،۳۴۹ ۱۱،۴۱۰
آبان ۹۸ ۳۰۴،۹۹۷ ۲۲۰،۷۸۷ ۶۲۴،۲۲۶ ۲۴،۶۱۴ ۱۱،۵۱۳
آذر ۹۸ ۳۵۳،۹۹۷ ۲۵۳،۳۶۲ ۷۳۷،۵۵۰ ۴۳،۲۱۵ ۱۲،۷۵۵
دی ۹۸ ۴۰۹،۸۰۸ ۲۹۳،۹۲۷ ۸۵۱،۰۳۵ ۶۴،۳۵۸ ۱۳،۲۲۳
بهمن ۹۸ ۴۷۸،۷۵۶ ۳۳۹،۱۶۵ ۱،۰۱۳،۰۷۹ ۸۲،۶۶۹ ۱۳،۶۴۲
اسفند ۹۸ ۵۱۲،۹۰۱ ۳۶۲،۷۳۱ ۱،۰۸۸،۰۹۴ ۹۶،۱۱۹ ۱۵،۲۲۳
فروردین ۹۹ ۶۹۰،۰۳۷ ۴۸۶،۳۰۱ ۱،۴۷۲،۱۱۰ ۱۰۱،۸۱۵ ۱۵،۸۳۰
اردیبهشت ۹۹ ۹۸۶،۷۵۹ ۷۲۷،۳۱۹ ۱،۹۷۲،۸۳۷ ۲۴۹،۳۸۶ ۱۶،۱۹۳
خرداد ۹۹ ۱،۲۷۰،۶۲۷ ۹۵۷،۰۱۰ ۲،۴۵۵،۴۱۷ ۱۷۱،۹۹۹ ۱۷،۸۲۵
تا ۲۲ تیر ۹۹ ۱،۸۱۲،۸۳۴ ۱،۳۸۶،۴۰۴ ۳،۴۱۶،۳۲۳ ۲۷۳،۸۸۵ ۲۲،۰۰۰

در جدول زیر نیز می‌توان درصد تغییرات هر یک از این بازارها را در بازه‌های زمانی مشخص شده مشاهده کرد. در ردیف آخر این جدول درصد رشد ارز از شروع التهاب ارزی سال ۹۶ تا تیر ۹۹ با افزایش شاخص بورس در همان دوره زمانی مقایسه شده و قابل مشاهده است.

* درصد رشد شاخص‌های بورس و نرخ ارز در بازه‌های زمانی مختلف

دوره  شاخص کل بورس شاخص  بازار اول شاخص بازار دوم نرخ ارز  
۶ ماهه دوم ۹۶ %۱۰٫۹ %۱۳٫۱ %۸٫۳ %۱۶٫۸
سال ۹۷ %۸۷ %۹۶٫۵ %۶۷٫۱ %۱۸۵
سال ۹۸ %۱۸۷ %۱۷۰٫۹ %۲۱۵٫۲ %۱۴٫۹
۳ ماه و ۲۲ روز اول سال ۹۹ %۲۵۳٫۴ %۲۸۲٫۲ %۲۱۳٫۹ %۴۴٫۵
از مهر ۹۶ تا اسفند ۹۷ %۱۰۵٫۷ %۱۲۲٫۳ %۸۱٫۱ %۲۳۳
از مهر ۹۶ تا اسفند ۹۸ %۴۹۰ %۵۰۲٫۳ %۴۷۰٫۹ %۲۸۳
از مهر ۹۶ تا تیر ۹۹ %۱۹۸۷٫۷ %۲۲۰۲٫۴ %۱۶۹۲٫۵ %۴۵۳

به گزارش فارس، جدول و نمودار بالا نشان می‌دهد افزایش شاخص کل بورس هیچ تناسبی با افزایش بهای ارز ندارد.  نرخ ارز از مهر ماه ۹۶ (نقطه شروع التهاب ارزی و افزایش نرخ ارز)  به‌تدریج شروع به افزایش در بازار کرد و تا پایان سال ۹۸ در مجموع ۲۸۳ درصد رشد را ثبت کرد. اما شاخص کل بورس در همین دوره رشد ۴۹۰ درصدی را تجربه کرده است.

این وضعیت در سه ماه و نیم سال ۹۹ بدتر شده است. به‌طوری که از مهر ۹۶ تا ۲۲ تیر ۹۹ شاخص کل بورس ۱۹۸۷ درصد افزایش یافته اما بهای ارز ۴۵۳ درصد رشد کرده است. بنابراین این میزان رشد شاخص بورس و افزایش ارزش سهام هیچ ارتباطی با تاثیر نرخ ارز و آثار تورمی آن بر درآمد و ارزش دارایی‌ شرکت‌های بورسی ندارد.

*نسبت منطقی رشد نرخ ارز و رشد شاخص بورس در سال‌های ۸۹ تا ۹۲

به گزارش فارس، این میزان رشد شاخص بورس در هیچ دوره‌ای از تاریخ فعالیت بورس سابقه نداشته است. حتی در دوره افزایش نرخ ارز در سال‌های ۹۰ و ۹۱ هم چنین رشدی را شاهد نبوده‌ایم. ارقام نرخ ارز در جدول زیر که از گزارش‌های بانک مرکزی به دست آمده است، نشان می‌دهد در آن دوره زمانی یک همبستگی نسبی بین رشد بهای ارز و شاخص بورس وجود داشته است.

دوره شاخص کل بورس    نرخ دلار ماه پایانی سال    
سال ۸۹ ۲۳،۲۹۵ ۱،۰۴۴ تومان
سال ۹۰ ۲۵،۹۰۵ ۱،۸۵۰ تومان
سال ۹۱ ۳۷،۶۶۷ ۳،۵۷۳ تومان
سال ۹۲ ۷۹،۰۱۵ ۳،۰۲۶ تومان
سال ۹۳ ۶۵،۵۳۲ ۳،۳۹۳ تومان
درصد تغییر از ۸۹ تا ۹۱ ۶۱٫۷ درصد ۲۴۲ درصد
درصد تغییر از ۸۹ تا ۹۲ ۲۳۹ درصد ۱۸۹٫۸ درصد
درصد تغییر از ۸۹ تا ۹۳ ۱۸۱٫۳ درصد ۲۲۵ درصد

همانطور که قابل مشاهده است، در پایان سال ۹۲ شاخص کل بورس نسبت به پایان سال ۸۹ رشد ۲۳۹ درصدی داشته و بهای ارز هم ۱۸۹٫۸ درصد در دوره مشابه رشد کرده است.این نسبت در پایان سال ۹۳ تغییر می‌کند و رشد نرخ ارز در پایان سال ۹۳ نسبت به پایان سال ۸۹ معادل ۲۲۵ درصد رشد داشته و بورس در همان دوره ۱۸۱٫۳ درصد افزایش یافته است.

البته یکی از دلایل اصلی کاهش شاخص بورس در سال ۹۳ رشد شدید نرخ سود سپرده بانکی و مسابقه غیرعقلانی برخی بانک‌ها در جذب سپرده بوده است. در صورتی که سال ۹۳ را در نظر نگیریم و صرفا سال ۸۹ و ۹۲ مورد بررسی قرار گیرد، مشخص می‌شود که رشد شاخص بورس فاصله نزدیکی با رشد بهای ارز داشته است.

* ۵ پیشنهاد کارشناسان اقتصادی و مالی برای رفع چالش رشد انفجاری بورس

مدتی پیش ۲۵ کارشناس اقتصادی و مالی در نامه‌ای به رئیس جمهور ضمن نقد جدی وضعیت موجود بازار سرمایه چند راهکار پیشنهاد کردند. این راهکارها شامل عرضه بدون تعلل دارایی‌های بورسی دولت، افزایش نرخ سود بازار بین بانکی و سپرده‌های بانکی توسط بانک مرکزی،‌  شتاب‌دهی به عرضه‌های اولیه شرکت‌ها و افزایش درصد شناوری، توقف هر نوع پیام‌دهی سیاستگذاری در معنای بیمه‌گریِ کلان بورس و کنترل مؤثر در نظارت بانکی برای جلوگیری از تزریق اعتبارات جدید بانکی به بازار بورس و جلوگیری از رشد بیش از حد نقدینگی است.

به گزارش فارس، با توجه به استدلال اقتصاددانان و آمار و ارقام نرخ ارز و شاخص بورس به نظر می‌رسد متولیان سیاست‌گذاران اقتصادی باید هرچه زودتر سیاست‌هایی در جهت کنترل رشد شاخص بورس تدوین و اجرایی کنند و هر چقدر رشد لجام‌گسیخته شاخص بورس ادامه یابد و افراد بیشتری با هدف کسب سود بیشتر وارد این بازار شوند، امکان اصلاح آن سخت‌تر خواهد بود و تبعات بیشتری را برای اقتصاد کشور در پی خواهد داشت.

Twitter Google+ Facebook
143 views
نظرات

لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید

نام :
ایمیل :
نظر :

پیاده سازی: مکعب، گرافیک : تربچه