پایگاه خبری تحلیلی بانک مردم: دانشجعفری نسبت تسهیلات بانکی به تولید ناخالص داخلی در ایران را حدود ۵۷ درصد عنوان کرد و گفت: با وجود اینکه بانکهای تجاری میتوانند خلق اعتبار کنند و بازار سرمایه نیز امکان تأمین مالی دارد، اوضاع ظرفیت تأمین مالی اقتصاد ایران چندان رضایتبخش نیست.
به گزارش بانک مردم و به نقل از ایسنا، داوود دانشجعفری - وزیر اسبق امور اقتصادی و دارایی و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام - امروز (سهشنبه) در نشست «تطبیق و نظارت شرعی» سیوششمین همایش بانکداری اسلامی با بیان اینکه تأمین مالی اقتصاد از دو مسیر اصلی بانکها و بازار سرمایه انجام میشود، اظهار کرد: برای مقایسه وضعیت تأمین مالی کشورها میتوان به دو شاخص توجه کرد؛ یکی نسبت تسهیلات بانکی به تولید ناخالص داخلی و دیگری نسبت ارزش بازار سهام به تولید ناخالص داخلی. این دو شاخص، وضعیت تأمین مالی از طریق نظام بانکی و بازار سرمایه را نشان میدهند.
دانشجعفری افزود: نسبت تسهیلات بانکی به تولید ناخالص داخلی در ایران حدود ۵۷ درصد است، در حالی که این نسبت در برخی کشورها مانند امارات بالاتر است و در کشورهای دیگری نیز تفاوت قابل توجهی دارد.
دانشجعفری گفت: رشد اعتباری یا تسهیلات بانکی بیش از حد نیز میتواند اهرم مالی، حباب دارایی و ریسک ایجاد کند. ساختار مناسب تأمین مالی نیز به سطح توسعهیافتگی، کیفیت رعایت حقوق مالکیت، نظام ورشکستگی، تورم، ثبات اقتصادی و کیفیت نظارت بستگی دارد.
این استاد دانشگاه مهمترین چالشهای ایران برای افزایش تأمین مالی از طریق نظام بانکی را نسبت بالای تسهیلات تکلیفی و تخصیص دستوری منابع، تورم مزمن، کاهش افق قراردادهای بلندمدت، تأمین مالی مستقیم و غیرمستقیم دولت از شبکه بانکی، ناترازی ترازنامه بانکها، داراییهای منجمد، ضعف اعتبارسنجی و پایین بودن کفایت سرمایه، محدودیت روابط کارگزاری و دسترسی به منابع خارجی و بالا بودن مطالبات غیرجاری بانکها عنوان کرد.
کدام کشورها در بانکداری اسلامی جایگاه بهتری دارند؟
وزیر اسبق امور اقتصادی و دارایی درباره چالشهای تأمین مالی از بازار سرمایه نیز گفت: غلبه تاریخی تأمین مالی بانکی، کمعمقی بازار اوراق شرکتی نسبت به نیاز بنگاهها، وابستگی بخش قابل توجهی از اوراق به ضمانت بانکها و رقابت اوراق دولتی با بخش خصوصی برای جذب پسانداز از جمله این چالشهاست.
دانشجعفری با اشاره به وضعیت بانکداری اسلامی در کشورهای مختلف اظهار کرد: ایران از جمله کشورهایی است که اعلام کرده کل سیستم بانکی آن اسلامی است؛ در حالی که در برخی کشورها مانند آمریکا، بانکهای متعارف ممکن است در کنار فعالیتهای خود، خدمات یا ابزارهای بانکداری اسلامی مانند صکوک ارائه کنند، بدون اینکه کل نظام بانکی آنها اسلامی باشد.
وی افزود: کشورهایی مانند عربستان، کویت، مالزی، بحرین، امارات، پاکستان، عمان، ترکیه و اندونزی در حوزه بانکداری اسلامی فعالیت دارند. برای مثال، ترکیه اعلام کرده سهم بانکداری اسلامی از کل سیستم بانکی این کشور حدود ۱۲ درصد است، در حالی که ایران کل نظام بانکی خود را اسلامی اعلام کرده است.
این عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در ادامه با اشاره به بازار اسلامی و ابزار صکوک گفت: در میان کشورهای اسلامی، مالزی در این حوزه جایگاه برجستهای دارد و ترکیه و عربستان نیز در این زمینه فعال هستند.
دانشجعفری در پایان گفت: تأمین مالی از طریق پروژهها در ایران ضعیف است و نمیتوان گفت کشور در این زمینه جایگاه بالایی دارد.
