• شنبه 30 آبان 1405
بانک سپه ایران

چرا طلای جهانی سقوط کرد؟

خلاصه مطلب

افزایش انتظارات نرخ بهره آمریکا و موج فروش در بازارهای مالی، طلا را به کف یک‌ساله رساند.

پایگاه خبری تحلیلی بانک مردم: افزایش انتظارات نرخ بهره آمریکا و موج فروش در بازارهای مالی، طلا را به کف یک‌ساله رساند.

به گزارش بانک مردم و به نقل از تسنیم، افت قابل‌توجه قیمت طلا در بازارهای جهانی در شرایطی ادامه دارد که برخلاف انتظارات اولیه، افزایش تنش‌های ژئوپلیتیک و نگرانی‌ها درباره بحران بدهی آمریکا نتوانسته است مانع از کاهش قیمت این فلز گران‌بها شود. بررسی تحولات بازار نشان می‌دهد ترکیبی از افزایش انتظارات نرخ بهره فدرال رزرو، تقویت دلار، رشد بازده اوراق قرضه و خروج سرمایه از بازار طلا، فشار سنگینی بر قیمت این فلز وارد کرده است.

بر اساس گزارش منتشرشده در نشریه تحلیلی Strategist در تاریخ 17 نوامبر، قیمت طلا در معاملات روز دوشنبه به 3861 دلار در هر اونس رسید که حدود 29 درصد پایین‌تر از رکورد ثبت‌شده در ژانویه 2026 بود.

این روند نزولی در روزهای بعد نیز ادامه یافت؛ به‌طوری‌که طبق گزارش رویترز، قیمت هر اونس طلای نقدی در معاملات روز جمعه 20 نوامبر با افت حدود 3 درصدی به 3514 دلار رسید و حتی در مقاطعی سطح 3502 دلار را نیز لمس کرد. طلا در این هفته حدود 9.4 درصد کاهش قیمت را تجربه کرد که شدیدترین افت هفتگی آن طی هشت ماه گذشته محسوب می‌شود.

افزایش نرخ بهره آمریکا؛ مهم‌ترین عامل فشار بر طلا

یکی از مهم‌ترین دلایل افت قیمت طلا، تغییر انتظارات بازار درباره سیاست پولی فدرال رزرو آمریکاست. برخلاف پیش‌بینی‌هایی که انتظار کاهش نرخ بهره را داشتند، تداوم نگرانی‌ها درباره تورم موجب شده است معامله‌گران احتمال افزایش مجدد نرخ بهره در ماه دسامبر را در قیمت‌گذاری دارایی‌ها لحاظ کنند.

افزایش نرخ بهره معمولاً به زیان طلا تمام می‌شود؛ زیرا این فلز برخلاف اوراق قرضه و سپرده‌های بانکی، سود دوره‌ای ایجاد نمی‌کند. بنابراین با افزایش بازده دارایی‌های بدون ریسک، نگهداری طلا هزینه فرصت بیشتری برای سرمایه‌گذاران به همراه خواهد داشت.

بر اساس محاسبات منتشرشده در گزارش Strategist، از زمان افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در ماه سپتامبر، قیمت طلا 9.4 درصد کاهش یافته، درحالی‌که بازده واقعی اوراق 10ساله آمریکا 0.22 واحد درصد و شاخص دلار 3.3 درصد افزایش داشته است.

در همین دوره، بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا با پوشش تورمی (TIPS) به حدود 2.9 درصد بالاتر از نرخ تورم رسیده است؛ سطحی که از نوامبر 2008 تاکنون کم‌سابقه بوده است. به این ترتیب، سرمایه‌گذاران با گزینه‌ای مواجه شده‌اند که می‌تواند بدون پذیرش ریسک نوسانات طلا، بازده واقعی مثبتی ایجاد کند.

چرا طلا در شرایط جنگی هم سقوط می‌کند؟

نکته قابل‌توجه در ریزش اخیر طلا این است که این اتفاق هم‌زمان با افزایش تنش‌های نظامی و نگرانی‌ها درباره امنیت انرژی در منطقه خاورمیانه رخ داده است؛ شرایطی که در حالت عادی باید تقاضا برای دارایی‌های امن مانند طلا را افزایش دهد.

با این حال، گزارش Strategist به تجربه بحران مالی سال 2008 اشاره می‌کند؛ زمانی که با وجود ورشکستگی بانک لمان برادرز و تشدید بحران مالی جهانی، قیمت طلا نیز در مقطعی حدود 29 درصد از سقف قیمتی خود فاصله گرفت.

دلیل این اتفاق، نیاز گسترده سرمایه‌گذاران به نقدینگی بود. در شرایطی که بازارهای مالی با افت شدید مواجه می‌شوند، سرمایه‌گذاران برای جبران زیان سایر دارایی‌ها، تأمین وجه تضمین معاملات و پاسخ به تعهدات مالی خود، حتی دارایی‌های سودده یا امنی مانند طلا را نیز به فروش می‌رسانند.

همین الگو در تحولات اخیر بازار نیز قابل مشاهده است. افت سهام شرکت‌های فناوری و تشدید نگرانی‌ها درباره ارزش‌گذاری شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی، موجب افزایش فشار فروش در بازارهای مالی شده است. در چنین شرایطی، طلا به‌جای آنکه صرفاً نقش پناهگاه امن را ایفا کند، به منبعی برای تأمین نقدینگی تبدیل شده است.

کاهش خرید صندوق‌های طلا و فشار فروش سرمایه‌گذاران

عامل دیگ، تغییر رفتار سرمایه‌گذاران در بازار صندوق‌های مبتنی بر طلاست.

بر اساس این گزارش، تعداد واحدهای صندوق بزرگ طلای GLD از زمان ثبت اوج خود حدود 4.9 درصد کاهش یافته است. این موضوع نشان می‌دهد بخشی از سرمایه‌گذاران مالی در حال کاهش موقعیت‌های معاملاتی خود در بازار طلا هستند.

البته بانک‌های مرکزی همچنان یکی از منابع مهم تقاضا در این بازار محسوب می‌شوند. طبق داده‌های مورد اشاره در گزارش، بانک‌های مرکزی در سه‌ماهه گذشته 321 تن طلا خریداری کرده‌اند؛ موضوعی که از تداوم تقاضای ساختاری برای این فلز حکایت دارد.

با این حال، خرید بانک‌های مرکزی به‌تنهایی برای جلوگیری از افت قیمت در شرایطی که سرمایه‌گذاران مالی در حال خروج از بازار هستند و سیاست پولی آمریکا نیز انقباضی باقی مانده، کافی نیست.

آیا سقوط طلا به معنای پایان روند صعودی است؟

نویسنده گزارش Strategist با بررسی پنج دوره تاریخی از سال 1975 که قیمت طلا دست‌کم 25 درصد از سقف سه‌ساله خود فاصله گرفته، به این نتیجه رسیده است که پیش‌بینی دقیق کف قیمتی طلا تقریباً غیرممکن است.

بررسی این دوره‌ها نشان می‌دهد پس از ورود طلا به چنین محدوده‌ای، قیمت آن در تجربه‌های تاریخی به‌طور متوسط حدود 15 درصد دیگر نیز کاهش یافته و کف نهایی بازار به‌طور میانه 19 ماه پس از آغاز این مرحله نزولی ثبت شده است.

از نگاه این تحلیلگر، آنچه در نهایت مسیر بلندمدت طلا را تعیین می‌کند، صرفاً زمان کاهش نرخ بهره نیست؛ بلکه میزان بازده واقعی پول و اوراق قرضه در مقایسه با تورم و همچنین نحوه واکنش سیاست‌گذاران آمریکایی به فشارهای مالی و اقتصادی اهمیت بیشتری دارد.

این گزارش سه عامل را به‌عنوان محرک‌های احتمالی تغییر مسیر سیاست پولی آمریکا مطرح می‌کند: افزایش فشارهای ناشی از بازار انرژی، تشدید مشکلات تأمین مالی شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی و کاهش ذخایر نقدینگی بانک‌ها.

نویسنده معتقد است افزایش هزینه تأمین مالی دولت آمریکا و رشد بدهی عمومی می‌تواند در نهایت توانایی واشنگتن برای ادامه سیاست پولی انقباضی را محدود کند و زمینه را برای مداخله مجدد فدرال رزرو در بازار اوراق قرضه فراهم آورد.

بر این اساس، از نگاه این تحلیلگر، افت کنونی طلا لزوماً به معنای پایان جذابیت بلندمدت این دارایی نیست؛ بلکه می‌تواند بخشی از یک دوره اصلاح قیمتی باشد که در آن افزایش بازده واقعی اوراق قرضه و نیاز بازارهای مالی به نقدینگی، بر تقاضای دارایی امن غلبه کرده است. البته تحقق سناریوی بازگشت صعودی طلا به تغییر مسیر سیاست پولی آمریکا و تحولات بازار بدهی وابسته خواهد بود.

ثبت دیدگاه