پایگاه خبری تحلیلی بانک مردم ـــ اسدالله خسروی ترازک: شکاف عمیق بین نرخ سود بانکی ۲۳ درصدی با تورم نقطه ای بیش از ۷۰ درصد، باعث شده است وام ها به جای جذب تولید راهی بازارهای سفته بازی و سپرده ها از سیستم بانکی خارج شود.
به گزارش بانک مردم، به دنبال آشفتگی بازارها در پی وقوع جنگ، تنش های سیاسی و رکود اقتصادی که حاصل آن تقویت انتظارات تورمی است، نقدینگی معمولا در چنین شرایطی جذب کالاهای سودآوری نظیر ارز، طلا، سکه، مسکن و خودرو می شوند چرا که ارزش پول در زمان رشد نرخ تورم روز به روز آب می رود، به همین دلیل سرمایه گذاران و اغلب مردم ترجیح می دهند برای حفظ بهای دارایی هایشان در بازارهایی سرمایه گذاری کنند که ارزش آن متناسب با رشد تورم حفظ شود.
خروج بخش عمده ای از سپرده ها در شرایط رشد تورم به دلیل دریافت سود منفی سپرده گذاران از سیستم بانکی و به کارگیری آن در بازارهای موازی پرسود که نقدشوندگی بالایی دارند، مسئله دیگری است که در این مواقع اتفاق می افتد.
حال از آنجایی که نرخ سود بانکی بهعنوان یکی از ابزارهای کلیدی سیاستگذاری اقتصادی، نقش مهمی در کنترل نقدینگی، مدیریت بازار، تشویق به پسانداز و سرمایهگذاری ایفا میکند. بنابراین در زمانی که تورم روندی صعودی را طی می کند و رکوردهای جدیدی را به ثبت می رساند، بانک مرکزی بایستی با درایت در سیاست های پولی تجدید نظرکند و ازمکانیزم افزایش نرخ سود بانکی به عنوان اهرمی موثر و ابزاری مناسب برای کنترل بازار و مهار تورم بهره گیرد.
هرچند تغییر نرخ سود بانکی همچون تیغی دولبه است که سیاست گذاران پولی باید با حساسیت و درک دقیق از شرایط اقتصادی کشور دست به این کار بزنند اما اکنون که نرخ تورم نقطه ای در کشور(۷۰ درصد) یعنی بیش از ۳ برابر نرخ سود بانکی (۲۳ درصد) است، با این وجود هیچ توجیهی ندارد که چنین نرخی افزایش نیابد. زیرا با افزایش نرخ سود بانکی علاوه بر جذب بیشتر سپردهها و جلوگیری از خروج آن در سیستم بانکی، منجر به کاهش تقاضا برای وامهایی خواهد شد که به دلیل ارزان بودن، خیلی ها بنام تولید و ...آن را از بانک دریافت می کنند ولی در بازارهای موازی پرسود بکار می گیرند.
در واقع استفاده ازمکانیزم نرخ سود بانکی و افزایش آن برای جذب سپرده ها، ساماندهی بازار و مهار تورم اکنون بیش ازهر زمانی ضروری و دارای اهمیت است. گرچه باید به این نکته مهم نیز توجه شود که نرخ تسهیلات نیز به دنبال افزایش نرخ سود بانکی افزایش می یابد و این مسئله برای فعالان اقتصادی حوزه کسب و کاربه دلیل نرخ بالای سود تسهیلات مشکل آفرین خواهد بود ولی درمقابل دریافت تسهیلات با نرخ بالا برای خیلی متقاضیان کاذب وام گران تمام شده و تا حدی از سیستم بانکی حذف می شوند.
ازسوی دیگر وقتی بازدهی سپردههای بانکی با بالا رفتن نرخ سود افزایش مییابد، پیامد آن این است که جذابیت سرمایهگذاری برای خرید طلا، ارز، ملک و خودرو نیز به طور طبیعی کاهش مییابد زیرا خیلی ها با سپردن سرمایه های خود به بانکها و اخذ سود مناسب بی دغدغه از بانک، نقدینگی به جای جذب در بازارهای سفته بازی سمت و سوی بازارهای رسمی چون بانک را در پیش خواهند گرفت. در چنین شرایطی توان بانکها نیز برای تسهیلات دهی به بخش تولید در پی تقویت منابع آنها بیشتر می شود.
درحقیقت بانک مرکزی باید درشرایط کنونی که تورم سیر صعودی را می پیماید با هدف ایجاد ثبات در بازارهای آشفته سرمایه گذاری، ممانعت از سوداگری و سفته بازی همچنین هدایت نقدینگی بسمت تولید، تصمیم به افزایش نرخ سود بانکی گیرد.
اقدامی درست و کارشناسانه که اکنون طلا، ارز، سکه، خودرو و ... به دلیل جو روانی حاکم بر چنین بازارهای موازی و عدم جذابیت سودآوری سایر بازارهای رسمی، محلی برای تاخت و تاز سوداگران و سفته بازان شده است، با این حال در صورت جذاب شدن سرمایه گذاری در بانک ها و کسب سود مناسب سپرده گذاران از این بازارمطمئن، بی تردید بازارهای موازی سرد و کم فروغ خواهند شد و راه برای ورود نقدینگی به سیستم بانکی هموار می شود.
