پایگاه خبری تحلیلی بانک مردم: ثبات یک‌ماهه دلار نشان داد نگهداری ریال می‌توانست سود بیشتری نصیب سرمایه‌گذاران کند.
به گزارش بانک مردم و به نقل از تسنیم، بازار ارز در معاملات امروز با کاهش قیمت دلار آزاد و تتر به محدوده 268 هزار تومان همراه شد. این اتفاق در شرایطی رخ داده که بررسی روند معاملات یک ماه گذشته از ثبات نسبی نرخ ارز حکایت دارد؛ ثباتی که برخلاف پیش‌بینی بخشی از فعالان و معامله‌گران بازار، به افزایش قابل‌توجه قیمت دلار منجر نشده است.
در هفته‌های گذشته، برخی معامله‌گران و دلالان ارزی با تأکید بر احتمال جهش قیمت دلار، خرید ارز را به‌عنوان یکی از بهترین گزینه‌های حفظ ارزش دارایی معرفی می‌کردند. با این حال، عملکرد بازار نشان داد که برخلاف انتظارات شکل‌گرفته، دلار نتوانسته در یک ماه اخیر بازدهی قابل‌توجهی ایجاد کند و حتی در معاملات امروز نیز با کاهش قیمت مواجه شده است.
این اتفاق بار دیگر یک واقعیت مهم در اقتصاد ایران را برجسته می‌کند. افزایش انتظارات تورمی الزاماً به معنای رشد فوری قیمت دلار نیست و بازار ارز می‌تواند برخلاف پیش‌بینی‌های هیجانی، برای مدتی طولانی در یک محدوده مشخص باقی بماند.
چرا دلار وارد مسیر نزولی شد؟
کاهش قیمت دلار را نمی‌توان صرفاً به یک عامل نسبت داد. مجموعه‌ای از متغیرهای اقتصادی، سیاسی و رفتاری در شکل‌گیری وضعیت فعلی بازار نقش دارند.
یکی از مهم‌ترین عوامل، کاهش تقاضای سفته‌بازانه است. زمانی که قیمت دلار برای مدتی طولانی در یک محدوده مشخص نوسان می‌کند و خبری از جهش‌های مورد انتظار نیست، انگیزه خریداران برای ورود به بازار کاهش پیدا می‌کند. در چنین شرایطی، بخشی از معامله‌گران ترجیح می‌دهند سرمایه خود را از بازار ارز خارج کنند و به دنبال فرصت‌های دیگری برای کسب بازدهی باشند.
از سوی دیگر، زمانی که انتظارات افزایشی محقق نمی‌شود، خریدارانی که با هدف کسب سود کوتاه‌مدت وارد بازار شده‌اند، ممکن است برای جلوگیری از زیان یا آزادسازی سرمایه خود اقدام به فروش کنند. افزایش عرضه در شرایطی که تقاضای جدید نیز کاهش یافته، می‌تواند زمینه‌ساز افت قیمت شود.
تحولات سیاسی و انتظارات مربوط به آینده روابط خارجی نیز از دیگر عوامل اثرگذار بر بازار ارز هستند. در اقتصاد ایران، هرگونه تغییر در چشم‌انداز مذاکرات، تحریم‌ها، درآمدهای نفتی و دسترسی به منابع ارزی می‌تواند بر رفتار خریداران و فروشندگان تأثیر بگذارد. حتی کاهش موقت نگرانی‌های سیاسی نیز ممکن است تقاضای احتیاطی برای خرید دلار را محدود کند.
در کنار این عوامل، سیاست‌های ارزی و نحوه مدیریت عرضه نیز اهمیت دارد. هرچه عرضه ارز متناسب‌تر با تقاضای واقعی باشد، امکان شکل‌گیری موج‌های سفته‌بازانه کاهش پیدا می‌کند.
هزینه سنگین پیش‌بینی‌های اشتباه برای خریداران دلار
یکی از نکات قابل‌توجه در وضعیت فعلی بازار، هزینه فرصت سرمایه‌گذاری در ارز است. بسیاری از افرادی که با تصور افزایش سریع قیمت دلار اقدام به خرید کرده‌اند، اکنون با سرمایه‌ای مواجه هستند که طی یک ماه گذشته بازدهی مورد انتظار آنها را ایجاد نکرده است.
در واقع، سرمایه‌گذاری در بازار ارز فقط به معنای مقایسه قیمت خرید و فروش دلار نیست. سرمایه‌گذار باید بررسی کند که اگر پول خود را به‌جای خرید ارز در یک ابزار مالی دیگر قرار می‌داد، چه میزان بازدهی به دست می‌آورد.
برای مثال، اگر فردی یک میلیارد تومان سرمایه داشت و به‌جای خرید دلار، آن را در صندوق درآمد ثابت با بازدهی ماهانه فرضی 3 درصد سرمایه‌گذاری می‌کرد، در پایان ماه حدود 30 میلیون تومان سود به دست می‌آورد.
اما فردی که همین مبلغ را صرف خرید دلار کرده و در این مدت با ثبات قیمت ارز مواجه شده است، عملاً از چنین بازدهی محروم مانده است. این در حالی است که اختلاف قیمت خرید و فروش ارز نیز می‌تواند هزینه دیگری به سرمایه‌گذار تحمیل کند.
به همین دلیل، در شرایطی که دلار رشد نمی‌کند، نگهداری ریال در ابزارهای مالی سودده می‌تواند از نظر اقتصادی انتخاب منطقی‌تری باشد.
البته این مقایسه به معنای برتری همیشگی صندوق‌های درآمد ثابت بر دلار نیست. بازار ارز در دوره‌های جهش قیمت می‌تواند بازدهی بالایی ایجاد کند، اما مسئله اصلی زمان ورود به بازار و مقایسه بازدهی مورد انتظار با گزینه‌های جایگزین است.
تتر هم نتوانست انتظارات افزایشی را محقق کند
کاهش قیمت تتر به محدوده 268 هزار تومان نیز از دیگر اتفاقات مهم معاملات امروز است. تتر به دلیل امکان معامله در تمام ساعات شبانه‌روز، یکی از شاخص‌های مورد توجه معامله‌گران برای ارزیابی انتظارات کوتاه‌مدت بازار ارز محسوب می‌شود.
هم‌زمانی کاهش قیمت تتر و دلار آزاد نشان می‌دهد که فشار تقاضای افزایشی در بازارهای موازی نیز تا حدی تعدیل شده است. البته نرخ تتر همیشه با قیمت دلار اسکناس یکسان نیست و شرایط عرضه و تقاضا در بازار رمزارزها می‌تواند باعث ایجاد اختلاف میان این دو نرخ شود.
با این حال، کاهش هم‌زمان قیمت این دو دارایی نشان می‌دهد که برخلاف برخی پیش‌بینی‌ها، بازار در حال حاضر با موج قدرتمندی از تقاضای افزایشی مواجه نیست.
آیا کاهش قیمت دلار ادامه‌دار خواهد بود؟
پاسخ به این پرسش به متغیرهای بنیادی اقتصاد ایران بستگی دارد. در کوتاه‌مدت، اگر تقاضای سفته‌بازانه همچنان ضعیف بماند و عرضه ارز در سطح مناسبی قرار داشته باشد، احتمال تداوم ثبات یا اصلاح بیشتر قیمت وجود دارد.
اما در میان‌مدت، نمی‌توان از تأثیر تورم، رشد نقدینگی، کسری بودجه و وضعیت درآمدهای ارزی کشور چشم‌پوشی کرد. این متغیرها همچنان از عوامل تعیین‌کننده مسیر بلندمدت نرخ ارز هستند.
بنابراین، کاهش قیمت دلار در معاملات امروز را نباید به‌تنهایی نشانه آغاز یک روند نزولی پایدار دانست. همان‌طور که پیش‌بینی جهش قطعی قیمت ارز نیز بدون در نظر گرفتن شرایط اقتصادی و سیاسی، مبنای محکمی برای سرمایه‌گذاری نیست.
بازار ارز بار دیگر نشان داد که همیشه خرید دلار بهترین تصمیم نیست. سرمایه‌گذارانی که صرفاً بر اساس توصیه‌های هیجانی وارد بازار شده‌اند، ممکن است در دوره ثبات قیمت، بازدهی قابل‌توجهی را از دست بدهند. در مقابل، افرادی که هزینه فرصت سرمایه خود را محاسبه کرده و گزینه‌های جایگزین را نیز در نظر گرفته‌اند، می‌توانند تصمیم اقتصادی دقیق‌تری بگیرند.
ثبات یک‌ماهه دلار یک پیام روشن برای بازار دارد. در اقتصاد تورمی ایران نیز نمی‌توان بدون توجه به قیمت ورود، افق سرمایه‌گذاری و بازدهی جایگزین‌ها، از خرید ارز انتظار سود قطعی داشت.
